هایده با نام اصلی معصومه ددهبالا، یکی از شاخصترین و تأثیرگذارترین خوانندگان تاریخ موسیقی ایران است. صدای قدرتمند، گسترهٔ صوتی کمنظیر و توانایی او در تلفیق موسیقی سنتی و پاپ، از هایده چهرهای ماندگار در حافظهٔ فرهنگی ایرانیان ساخته است. او نهتنها در ایران، بلکه در میان ایرانیان مهاجر نیز جایگاهی ویژه داشت.
بیوگرافی هایده
تولد و خانواده
هایده در ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ در تهران متولد شد. او در خانوادهای هنردوست رشد یافت. خواهر کوچکترش مهستی نیز از خوانندگان بزرگ موسیقی ایران بود که سه سال زودتر از هایده وارد عرصهٔ خوانندگی شد.
مادر این دو خواهر مولودیخوان مراسم مذهبی بود و هایده و مهستی از کودکی همراه مادرشان در این مراسمها آواز میخواندند؛ تجربهای که نقش مهمی در شکلگیری توانایی آوازی آنها داشت.
آموزش موسیقی و آغاز مسیر هنری
هایده و مهستی در دوران نوجوانی به کلاسهای آواز اکبر گلپایگانی (گلپا) راه یافتند. در سال ۱۳۴۲، زمانی که مهستی تنها ۱۷ سال داشت، به پرویز یاحقی معرفی شد و زودتر از خواهرش فعالیت حرفهای را آغاز کرد.
هایده کمی دیرتر، اما با قدرتی چشمگیر، وارد دنیای موسیقی شد. نخستین حضور جدی او در برنامهٔ رادیویی «گلها» بود؛ برنامهای که نقطهٔ عطفی در معرفی استعدادهای بزرگ موسیقی ایرانی بهشمار میرفت.
آغاز شهرت
شهرت گستردهٔ هایده با اجرای ترانهٔ «آزاده» آغاز شد. پس از آن، آثاری چون «بزن تار» و «سوغاتی» او را به یکی از محبوبترین خوانندگان دههٔ ۱۳۵۰ تبدیل کردند. صدای او هم در موسیقی سنتی و هم در موسیقی پاپ، قدرتی مثالزدنی داشت.
اوج فعالیت هنری
در دههٔ ۱۳۵۰، هایده به اوج محبوبیت رسید و با آهنگسازان و ترانهسرایان برجستهای چون واروژان، علی تجویدی، پرویز یاحقی، محمد حیدری، فرید زلاند و ایرج جنتیعطایی همکاری کرد.
او دهها ترانهٔ ماندگار اجرا کرد و کنسرتهای متعددی در ایران، اروپا و آمریکا برگزار نمود.
جدول فعالیتهای هنری هایده
| ردیف | حوزهٔ فعالیت | توضیح |
|---|---|---|
| 1 | خوانندگی سنتی | اجرای آواز در دستگاههای موسیقی اصیل ایرانی |
| 2 | خوانندگی پاپ | اجرای ترانههای پاپ و پاپ–سنتی |
| 3 | برنامههای رادیویی | حضور در برنامهٔ «گلها» و دیگر برنامههای موسیقی رادیو |
| 4 | ضبط آلبوم | انتشار آلبومها و مجموعههای صوتی متعدد |
| 5 | تکآهنگ | اجرای دهها ترانهٔ مستقل و ماندگار |
| 6 | اجرای کنسرت | برگزاری کنسرت در ایران، اروپا و ایالات متحده آمریکا |
| 7 | فعالیت هنری در مهاجرت | ادامهٔ فعالیت موسیقی پس از مهاجرت به آمریکا |
| 8 | همکاری هنری | همکاری با آهنگسازان و خوانندگان برجستهٔ موسیقی ایران |
لیست آلبومهای هایده
| ردیف | نام آلبوم |
|---|---|
| 1 | روزای روشن |
| 2 | پادشه خوبان |
| 3 | شب عشق |
| 4 | گلواژه |
| 5 | بزن تار |
| 6 | شانههایت |
| 7 | ای زندگی سلام |
| 8 | ناشنیدهها |
| 9 | سوگند |
| 10 | دشتستانی |
| 11 | آشنایی |
| 12 | خرباتی |
| 13 | خداحافظ |
| 14 | فریاد |
| 15 | آزاده |
| 16 | رفتم |
| 17 | بلبلی که خاموش شد |
| 18 | حیف |
| 19 | آمدنت محاله |
| 20 | بزم و کنسرت |
| 21 | بزم |
| 22 | سه کنسرت در سه آلبوم |
لیست آلبومهای مشترک (همکاری با دیگر هنرمندان)
| ردیف | نام آلبوم | هنرمندان همکار |
|---|---|---|
| 1 | بزم ۱ | هایده و گلها |
| 2 | بزم ۲ | هایده و گلها |
| 3 | گلهای غربت | هایده و معین |
| 4 | همخونه | هایده و ویگن |
| 5 | اوج صدا | هایده و مهستی |
| 6 | افسانهٔ شیرین | هایده و شجریان |
| 7 | شب عاشقان | هایده و ستار |
| 8 | سفر | هایده و معین |
| 9 | ترانهٔ سال | مهستی و معین |
مهاجرت و سالهای پایانی
پس از انقلاب ۱۳۵۷، هایده ایران را ترک کرد و در سال ۱۹۷۹ از بریتانیا به ایالات متحده آمریکا مهاجرت نمود. او لسآنجلس را بهعنوان محل زندگی دائمی خود انتخاب کرد و تا پایان عمر در همانجا ماند.
هایده همچنان به اجرای کنسرت ادامه داد و یکی از مهمترین صداهای موسیقی ایرانی در تبعید بود.
او به فشار خون بالا و دیابت مبتلا بود؛ بیماریهایی که گفته میشود زمینهٔ ارثی داشتند.
درگذشت
هایده یک روز پس از اجرای کنسرتی در شمال کالیفرنیا، در ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۲۰ ژانویهٔ ۱۹۹۰) بر اثر حملهٔ قلبی درگذشت.
پیکر او چند روز بعد در گورستان وستوود هالیوود به خاک سپرده شد. مراسم تشییع او با حضور هزاران ایرانی مقیم آمریکا برگزار شد و چهرههایی چون هما سرشار، ویگن و حسن شهباز در این مراسم سخنرانی کردند.
جایگاه هنری
هایده نماد قدرت صدای زن در موسیقی ایران و پلی میان موسیقی سنتی و پاپ است. آثار او همچنان شنیده میشوند و الهامبخش نسلهای جدید خوانندگان هستند.
نمایش تبلیغات شما در تمام صفحات داخلی وبسایت به همراه دریافت لینک فالو برای بهبود سئو سایت تان. برای مشاوره و رزرو روی لینک زیر کلیک کنید