بیوگرافی سیاوش قمیشی؛ آهنگسازِ احساس در موسیقی معاصر ایران
سیاوش قمیشی، خواننده و آهنگساز برجسته موسیقی پاپ ایران، در ۲۱ خرداد ۱۳۲۴ در اهواز و در خانوادهای با اصالت دزفولی متولد شد. او در نوزادی به تهران مهاجرت کرد و از همان سالهای کودکی، در فضایی هنری به موسیقی علاقهمند شد. قمیشی نخستین تجربه حرفهای خود را در چهاردهسالگی با ساخت قطعهای که از رادیو پخش شد آغاز کرد. در سال ۱۳۳۸ به لندن مهاجرت نمود و پس از تحصیل موسیقی، موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد آهنگسازی از دانشگاه انجمن سلطنتی هنر لندن شد. او سالهاست مقیم لسآنجلس است و از تأثیرگذارترین چهرههای تاریخ موسیقی پاپ ایران بهشمار میرود.
تولد و سالهای آغازین زندگی
سیاوش قمیشی در شهر اهواز به دنیا آمد اما دوران کودکی و نوجوانی خود را در تهران، بهویژه محله یوسفآباد، سپری کرد. خانواده او با هنر و موسیقی بیگانه نبودند؛ مادرش پیانو مینواخت و یکی از برادرانش با ساز آشنایی داشت. همین فضا باعث شد علاقه به موسیقی از سنین پایین در او شکل بگیرد.
در نوجوانی، گیتار به ساز اصلی زندگیاش تبدیل شد. با وجود مخالفت اولیه پدر، قمیشی در دوازدهسالگی نخستین گیتار خود را دریافت کرد. تحصیل در مدرسه البرز تهران و آشنایی با هنرمندانی چون کوروش یغمایی، نقش مهمی در شکلگیری نگرش موسیقایی او داشت.
آغاز فعالیت حرفهای و نخستین پخش رادیویی
نخستین فعالیت حرفهای سیاوش قمیشی در چهاردهسالگی رقم خورد. او در این سن با خوانندهای به نام ضیا آشنا شد که شعری در اختیارش گذاشت. قمیشی بر روی این شعر ملودی ساخت و این اثر پس از ضبط در استودیو، از رادیو پخش شد. این قطعه بهعنوان اولین اثر رسمی و حرفهای سیاوش قمیشی شناخته میشود و نقطه ورود جدی او به دنیای موسیقی حرفهای بود.
مهاجرت به لندن و تحصیل موسیقی
در سال ۱۳۳۸، سیاوش قمیشی به همراه برادر و خواهرش به لندن مهاجرت کرد. او در این شهر تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته موسیقی آغاز نمود و همزمان با فعالیت در کلابها و گروههای موسیقی، هزینههای زندگی خود را تأمین میکرد.
اقامت او در لندن همزمان بود با شکوفایی موسیقی راک و پاپ جهان و فعالیت گروههایی چون بیتلز، رولینگ استونز و پینک فلوید. این فضای پویا تأثیر عمیقی بر دیدگاه هنری و سبک آهنگسازی او گذاشت؛ تجربهای که قمیشی همواره از آن بهعنوان یکی از فرصتهای بزرگ زندگیاش یاد کرده است. او در نهایت موفق شد مدرک کارشناسی ارشد آهنگسازی را از دانشگاه Royal Society of Arts لندن دریافت کند.
آغاز شهرت در موسیقی ایران
سیاوش قمیشی پیش از آنکه بهعنوان خواننده مطرح شود، با آهنگسازی برای دیگر خوانندگان شناخته شد. قطعه «قایقران» برای ضیا از نخستین آثار اوست. با این حال، شهرت عمومی او بهعنوان خواننده با انتشار آهنگ «فرنگیس» آغاز شد؛ اثری که جایگاه او را در موسیقی فارسی تثبیت کرد.
علاقه و تمرکز بر آهنگسازی
قمیشی همواره تأکید کرده که آهنگسازی هویت اصلی هنری اوست. او حتی اعلام کرده که در صورت کنار گذاشتن خوانندگی، آهنگسازی را تا پایان عمر ادامه خواهد داد. به گفته خودش، بیشترین لذت هنریاش زمانی شکل میگیرد که شعری تازه به دستش میرسد و بتواند ملودی مناسبی برای آن خلق کند.
بسیاری از آثاری که او برای خود یا دیگران ساخته، از نظر تنظیم و ساختار تفاوت محسوسی با آثار همدوره خود دارند. این تمایز نتیجه وسواس و دقت او در روند تنظیم موسیقی است.
زندگی شخصی
زندگی شخصی سیاوش قمیشی با فراز و نشیبهای متعددی همراه بوده است. او نخستین بار در ایران با دختری به نام لیلا ازدواج کرد که حاصل این ازدواج پسری به نام علیرضا بود. این زندگی مشترک به جدایی انجامید و پس از آن، قمیشی چندین بار دیگر نیز ازدواج کرد که همگی به طلاق ختم شدند.
رابطه او با پسرش علیرضا نیز پرچالش بوده است. قمیشی در اظهارنظرهایی اعلام کرده که شیوه زندگی پسرش را تأیید نمیکند و به همین دلیل ارتباطی میان آنها برقرار نیست. حتی در مقاطعی، سخنانی از او منتشر شده که نشاندهنده تردید نسبت به این رابطه خانوادگی بوده است.
آلبومهای منتشرشده سیاوش قمیشی
| ردیف | نام آلبوم | سال انتشار |
|---|---|---|
| 1 | نفرین | ۱۳۵۶ |
| 2 | خونه | ۱۳۵۸ |
| 3 | گل آفتابگردون | ۱۳۶۰ |
| 4 | طلسم | ۱۳۶۲ |
| 5 | غریبه | ۱۳۶۴ |
| 6 | شب شیشهای | ۱۳۶۶ |
| 7 | بیسرزمینتر از باد | ۱۳۶۹ |
| 8 | کابوس | ۱۳۷۲ |
| 9 | ستاره | ۱۳۷۴ |
| 10 | دلم گرفته | ۱۳۷۶ |
| 11 | خواب | ۱۳۷۹ |
| 12 | آرزومه | ۱۳۸۱ |
| 13 | هراس | ۱۳۸۳ |
| 14 | بیتو، با تو | ۱۳۸۵ |
| 15 | نه | ۱۳۸۸ |
| 16 | رگبار | ۱۳۹۲ |
| 17 | برگرد | ۱۳۹۷ |
آثار شاخص آهنگسازی برای دیگر خوانندگا
| ردیف | نام آهنگ | خواننده |
|---|---|---|
| 1 | کی اشکاتو پاک میکنه | ابی |
| 2 | گل بارون زده | داریوش |
| 3 | فردا | معین |
| 4 | یوسف کنعان | ستار |
| 5 | چی صدا کنم تو رو | لیلا فروهر |
| 6 | فصل عشق | حبیب |
| 7 | زمستون | افشین مقدم |
| 8 | شکست | فرزین |
| 9 | رفتم من از یاد | امیر رسایی |
| 10 | کبوتر عشقت | شهرام شبپره |
| 11 | ولگرد | شهره |
| 12 | دو خط موازی | شهرام صولتی |
| 13 | غریبه | شاهرخ |
| 14 | روح شیطون | سوزان روشن |
| 15 | قایق کاغذی | منصور |
| 16 | دارم عاشق میشم | بتی |
| 17 | یکی شدن | احمدرضا نبیزاده |
| 18 | عشق | عارف |
| 19 | قایقران | ضیا |
| 20 | فرنگیس | عماد رام |
| 21 | عشق اول | اندی |
| 22 | پاییز | شادمهر عقیلی |
سیاوش قمیشی هنرمندی است که بیش از هر چیز با آهنگسازی متفاوت، نگاه احساسی عمیق و وسواس هنری شناخته میشود. چه در مقام خواننده و چه بهعنوان آهنگساز برای دیگران، آثار او همواره هویتی مستقل داشتهاند و همین ویژگی، نامش را به یکی از ستونهای اصلی موسیقی پاپ ایران تبدیل کرده است.